انتقاد عفو بین الملل از شورای امنیت

یک سازمان بین المللی مدافع حقوق بشر در گزارشی، شورای امنیت سازمان ملل را به عدم صلاحیت برای رهبری جهان در جریان قیام‌های ضد استبدادی متهم کرده و خواستار تغییر در ساختار این نهاد شده است.

روز پنجشنبه، ۴ خرداد (۲۴ مه)، عفو بین الملل با انتشار گزارشی تحت عنوان «گزارش ۲۰۱۲: کسب و کار استبداد و بیعدالتی مطابق معمول نیست» به تحولات سیاسی جهان طی دوازده ماه گذشته پرداخته و با یادآوری مواضع شورای امنیت در قبال جنبش‌های ضد استبدادی در شماری از کشور‌ها، گفته است که نفع طلبی قدرت‌های بزرگ مانع از کارآیی این شورا شده است.

در این گزارش آمده است که شهامت شرکت کنندگان در حرکت‌های اعتراضی طی دوازده ماه گذشته با ناتوانی شورای امنیت در رهبری تحولات جهانی مواجه شد و این نهاد خود را به شکل تشکیلاتی «فرسوده، بی‌ارتباط با واقعیت و به گونه‌ای فزاینده بی‌صلاحیت برای ایفای نقشی که به آن واگذار شده» در معرض دید جهانیان قرار داد.

عفو بین الملل گفته است که «در سال گذشته، رهبری شکست خورده، ابعادی جهانی یافت و سیاستمداران با خشونت و یا بی‌تفاوتی با اعتراضات مردم برخورد کردند» و افزوده است که دولت‌های عضو شورای امنیت باید از خود رهبری مشروع نشان دهند و با حمایت از فرودستان و محدود کردن قدرتمندان، بی‌عدالتی را نفی کنند.

این سازمان مدافع حقوق بشر، در اشاره‌ای تلویحی به عملکرد قدرت‌های بزرگ عضو شورای امنیت گفته است «زمان آن فرا رسیده است تا منافع ملت‌ها فرا‌تر از حقوق و سود شرکت‌های بزرگ قرار گیرد.»

عفو بین الملل با یادآوری واکنش کشورهای بزرگ به حرکت‌های اعتراضی ماه‌های اخیر، گفته است که حمایت پر سروصدایی که بسیاری از قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای در ماه‌های اول سال ۲۰۱۱ از این حرکت‌ها نشان دادند، اقدامی عملی در پی نیاورد و به تدریج آشکار شد که «در حالیکه قدرت‌های جهانی درگیر رقابت برای نفوذ در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا شده‌اند، ائتلاف‌های فرصت طلبانه و پیگیری منافع مالی بر دفاع از حقوق بشر تفوق یافته است.»

به گفته این سازمان، گفتمان حقوق بشری به کرات قربانی پیگیری هدف‌های سیاسی و تجاری شده و هرگاه در برابر سودجویی و کسب منفعت مانعی ایجاد کرده، یکسره به بایگانی سپرده شده است.

گزارش عفو بین الملل برای سال ۲۰۱۲ به وضعیت کشورهای مختلف پرداخته و از جمله به محدودیت آزادی بیان و بدرفتاری و شکنجه،‌گاه صرفا به خاطر شرکت در تظاهرات اعتراضی در ده‌ها کشور اشاره کرده است.

در این گزارش آمده است که «ساقط کردن رهبران سیاسی – بدون توجه به اینکه تا چه اندازه مستبد هستند – به تنهایی برای پدید آوردن تغییرات بلند مدت کافی نیست بلکه دولت‌ها باید مدافع آزادی بیان در داخل و خارج باشند، مسئولیت‌های بین المللی خود را جدی بگیرند و به سرمایه گذاری در ساختار‌ها و ترتیباتی بپردازند که تضمین کننده عدالت، آزادی و تساوی در برابر قانون است.»

عفو بین الملل گفته است که اجلاس سازمان ملل در مورد معاهده تجارت اسلحه که برای ماه ژوئیه سال جاری برنامه ریزی شده می‌تواند محکی برای عزم سیاستمداران به برتری دادن به حقوق بشر بر منافع تجاری باشد و افزوده است که بدون وجود معاهده‌ای جامع و موثر در این زمینه، «ماموریت شورای امنیت در نگهبانی از صلح و امنیت جهانی محکوم به شکست است و اعضای دایم آنکه بزرگ‌ترین فروشندگان اسلحه در جهان هستند همچنان خواهند توانست با استفاده از حق وتو، از تصویب هر قطعنامه‌ای که بخواهند قاطعانه جلوگیری کنند.»

وضعیت برخی کشور‌ها

عفو بین الملل به عنوان نمونه‌ای از تفوق ملاحظات تجاری و سیاسی بر اصل حمایت از حقوق بشر در شورای امنیت، به وضعیت سریلانکا و سوریه در سال گذشته اشاره کرده است.

براساس این گزارش، خودداری از مداخله در سریلانکا و پرهیز از اقدام عملی علیه جنایت علیه بشریت در سوریه – که یکی از مشتریان عمده تسلیحاتی روسی است – باعث شد تا شورای امنیت، به عنوان نگهبان صلح جهانی، تشکیلاتی عاطل و بی‌معنی جلوه کند.

دبیرکل عفو بین الملل گفته است که «هرچند دلایلی واضح و قانع کننده برای ارجاع پرونده سوریه به دادگاه بین المللی کیفری به اتهام جنایت علیه بشریت وجود دارد اما برخی اعضای شورای امنیت مصمم به حمایت از حکومت سوریه به هر قیمتی هستند و به این ترتیب، از پاسخگویی این حکومت در قبال جنایاتی که مرتکب شده جلوگیری می‌کنند و نسبت به مردم سوریه خیانت روا می‌دارند.»

این سازمان مدافع حقوق بشر نه تنها کشورهای بزرگ عضو شورای امنیت، بلکه اعضای غیر دایم شورا را نیز مورد انتقاد قرار داده و گفته است که «قدرت‌های رو به رشد مانند هند، برزیل و آفریقای جنوبی هم غالبا همدستان قدرت‌های بزرگ در توطئه سکوت بوده‌اند.»

در گزارش عفو بین الملل، دولت چین به عنوان یکی از دولت‌های به شدت سرکوبگر معرفی شده است زیرا تشکیلات امنیتی این کشور بی‌هیچ ملاحظه‌ای و با تمامی قدرت هرگونه اعتراضی را در نطفه خفه می‌کنند.

در مورد آفریقا، اگرچه خیزش اعتراضی در خاورمیانه و شمال آفریقا باعث برانگیختن مردم در کشورهای آفریقای سیاه از جمله آنگولا، سنگال و اوگاندا شد، اما دولت‌ها با توسل به خشونتی نامتناسب، با این اعتراضات برخورد و معترضان را سرکوب کردند.

در قاره آمریکا، اعتراضات اجتماعی باعث رویارویی مردم با صاحبان منافع سیاسی و اقتصادی شد و در برخی کشور‌ها، مانند برزیل، کلمبیا و مکزیک، گروه‌های تبهکار و صاحبان قدرت اقتصادی به ارعاب، تهدید و حتی قتل مردم معترض مبادرت کردند.

فعالان سیاسی در روسیه نیز در این مدت تحرک فراوانی داشته‌اند و این کشور شاهد بزرگ‌ترین تظاهرات اعتراضی از زمان سقوط نظام شوروی بوده و دولت نیز به طور مستمر به تضعیف معترضان ادامه داده است.

ترکمنستان، ازبکستان و جمهوری آذربایجان نیز در این گزارش به دلیل نادیده گرفتن حق آزادی بیان و سرکوب معترضان مورد انتقاد عفو بین الملل قرار گرفته‌اند در حالیکه شورای امنیت به ناتوانی در جلوگیری از اقدامات دولت سودان در نقض فاحش حقوق بشر، اجرای عملیات نظامی علیه مردم غیرنظامی و ممانعت از دسترسی سازمان‌های امدادرسانی به نیازمندان متهم شده است.

بخش‌های این گزارش از جمله به انتقاد از سیاست اسرائیل در قبال مردم غزه، درگیری‌های خونین حماس و جنبش فتح، ادامه برخی محدودیت‌ها در برمه و نادیده گرفتن حقوق بومیان درقاره آمریکا پرداخته است.

عفو بین الملل بخشی را نیز به شرایط ایران اختصاص داده و نوشته است که در حالیکه خیزش‌های خاورمیانه و شمال آفریقا توجه جهانیان را به خود جلب کرده، سایر عفونت‌های مزمن منطقه همچنان باقی ماند و از جمله «دولت ایران به گونه‌ای گسترده منزوی‌تر شد، هیچگونه دگراندیشی را تحمل نکرد و اشتیاق آن به اجرای احکام اعدام تنها از چین کمتر بود.»

این گزارش با یادآوری برخی پیشرفت‌ها، از جمله حرکت جهانی به سوی لغو مجازات اعدام و محاکمه برخی از مرتکبین به جرایم جنگی در یوگوسلاوی سابق خاتمه یافته است.

در اظهار نظری پیرامون این گزارش، دبیرکل عفو بین الملل گفته است که «معترضان نشان داده‌اند که تغییر امکانپذیر است، آنان دولت‌ها را به چالش خوانده و خواستار حمایت آن‌ها از عدالت، برابری و عزت و احترام شده‌اند، آنان نشان داده‌اند که رهبرانی که این مطالبات را برآورده نکنند، دیگر قابل قبول نیستند و بدینگونه، سال ۲۰۱۲، هر چند آغازی نامیمون داشته، اما باید به سال اقدام عملی تبدیل شود.»

Advertisements
این نوشته در Uncategorized ارسال شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s